الشتر خبر

حیات نو - محمدعلى حسامي : يک «کلمه» در دو موقعيت مختلف مى‌تواند دو معناى کاملا متفاوت داشته باشد. اين اتفاق را همه به نوعى تجربه کرده‌اند. لحن کلام و البته مهم‌تر از آن، موقعيتى که کلام در آن بيان مى‌شود، در انتقال مفهوم و معنايى که از پيام ارسال شده، توسط شنونده دريافت مى‌شود نقش کليدى دارد. طبيعتا گفتار و مواضع سياسى افراد و بازيگران سياسى به طور خاص دچار اين واقعيت است.

اينها را گفتيم تا برسيم به نامه‌اى که آقاى احمدى‌‌نژاد به آيت‌الله شاهرودى نوشته است. ايشان ازرئيس قوه قضائيه خواسته است تا برخورد با دستگيرشدگان حوادث اخير با رأفت اسلامى همراه باشد.جداى از اين که اين نامه براى نجات بازداشت‌شدگان از رفتار غيرانسانى که در بازداشتگاه‌ها وجود داشته تا چه اندازه بهنگام بوده و چرا چنين نامه‌اى امروز پس از گذشتن 40 روز از آنچه در زندان‌ها رخ داده و شيوه‌هاى مذمومى که جان زندانيان را به بازى گرفته صادر مى‌شود؟

سوالات ديگرى نيز در اين زمينه قابل طرح است.البته شايد پاسخ داده شود 40 روز زمانى طولانى نيست و تعداد آنان که در زندان بدون رسيدگى به اتهاماتشان زير بازجويى جان دادند نيز قابل توجه نيست. از سوى ديگر نامه ايشان زمانى صادر مى‌شود که پس از اتفاقات ناپسند رخ داده رهبرى دستور به تعطيل شدن يک بازداشتگاه صادر کرده، رئيس قوه قضائيه هم دستور داده که بازداشت‌شدگان از زندان‌ها آزاد شوند - هر چند با قرار کفالت و ضمانت و وثيقه - در مجلس هم برخى نمايندگان کميته‌اى براى پيگيرى شرايط زندان‌ها و دستگيرشدگان تاسيس کرده‌اند. تصور کنيد رئيس دولت نهم بعد از آن که همه اتفاقات مذموم در هفته‌هاى اخير رخ داده تقريبا همه ارکان حکومت هر يک واکنش‌هايى در مقابل آن انجام داده‌اند و به عبارت ديگر هر چه ممکن بوده از سوى حاکميت در اين باره انجام گيرد، انجام گرفته، براى خالى نماندن عريضه، نامه‌اى براى رئيس قوه قضائيه مى‌نويسد.اين وقايع بيش از هر چيز يادآور ماجراى «روغن ريخته را نذر امامزاده» کردن است.به بحثى که ابتدا مطرح کرديم بازگرديم.
در شرايطى که در هفته‌هاى گذشته وجود داشته و اتفاقات ناگوارى که جرقه آنها اعتراض به انتخابات، برگزارى و نتايج آن بود؛ به شهادت و گفته فعالينى از جناح سياسى آقاى احمدى‌نژاد، سخنان و مواضع ايشان پس از انتخابات در خدمت کاستن از بار تنش و التهاب موجود در جامعه نبود و وقايعى در جامعه رخ داد که همه ديدند و ديديم؛ تصور مى‌کنيد اين نامه آقاى احمدى‌نژاد توسط افکار عمومى چگونه فهميده مى‌شود. پيام ارسال شده هميشه آنگونه که فرستنده پيام انتظار دارد توسط مخاطب فهميده نمى‌شود. از کسانى که در سطوح بالاى سياست مشغول سياست‌ورزى هستند و رفتار و گفتارشان تاثير مستقيم بر آرامش جامعه يا منافع حياتى نظام و کشور دارد؛ انتظار آن است اصول اوليه ارتباطات را در نظر گيرند.

ممکن است برخى تصور کنند که يک بازيگر سياسى مى‌تواند در هر لحظه هر گونه که مايل بود موضع گرفته و سخنى مطرح کرده و از افکار عمومى بخواهد که سخن او را آنگونه که او مى‌خواهد درک کنند. اما نبايد از ياد برد که قضاوت افکار عمومى راجع به تمامى پديده‌ها و از جمله بازيگران سياسى مبتنى بر پيشينه، عملکرد و رفتار غالب آنهاست. آ‌نها مجموعه رفتار و گفتار يک عنصر سياسى را به قضاوت مى‌نشيند. به اين ترتيب يک موضع ملايم مى‌تواند اثراتى کاملا غيرمنتظره داشته باشد.